مالتیپل اسکلروزیس یا ام اس (MS) یک بیماری ناتوان‌کننده‌ی مغز و نخاع (سیستم عصبی مرکزی) است که باعث تخریب میلین های نورون ها می شود در ادامه علل تشدیدکننده و علائم و درمان های دارویی ام اس را با هم بررسی می کنیم

علت اصلي بيماري مالتيپل اسکلروزیس چیست ؟ چه عواملی باعث تشدید آن می گردد؟

بر اساس مطالعات ( کلیک کنید) علت اصلي بيماري مالتيپل اسکلروزیس ناشناخته است . اما عوامل زیر باعث افزایش احتمال ابتلای آن می گردد:

• سیگار : مصرف سیگار باعث افزایش استرس اکسیداتیو می شود
• عوامل ژنتيک : نقش داشته باشند چرا که احتمال ابتلاي فرزندان افراد مبتلا ، بيشتر مي باشد.
• منطقه جغرافيايي محل زندگي: محققين موفق به يافتن رابطه ای بين منطقه جغرافيايي محل زندگي فرد در کودکي و ابتلا به بيماري MS شده اند . شايد علت اين رابطه ،‌ شيوع بيماري هاي ويروسي دخيل در بيماري MS در مناطق جغرافيايي خاص بوده باشد.
• ايجاد اختلال در سيستم ايمني که در سنين بالاتر به وقوع مي پيوندد موجب شعله ور شدن بيماري MS در افرادي مي گردد که از کودکي مستعد ابتلا به بيماري MS بوده اند
• استرس و فشارهای روحی روانی شدید
• مصرف مشروبات الکلی
• کمبود دریافت Vitamin D3
• ویروس اپشتین-بار (EBV)

تاثیر جنسیت بر روی ام اس (MS)

شانس ابتلا زنان بیش از ۲ برابر مردان است. به علاوه زنان عود های بیشتری را نسبت به مردان تجربه میکنند. بر اساس برخی مقالات, هورمون استروژن ممکن است در افزایش شانس ابتلا دخالت داشته باشد اما در این مورد هنوز قطعیتی وجود ندارد.

تاثیر چاقی بر روی ام اس (MS)

چاقی به دو طریق باعث درگیری با ام اس می شود (  براساس مطالعه ای در سال 2016)

• افزایش احتمال ابتلا به ام اس تا حداکثر 41 درصد در افراد با BMI بالای 30
• افزایش احتمال عود های مکرر

  شایعترین علایم بیماری ام اس (MS) چیست ؟

• اختلالات بينايي : ديد تيره و مه آلود (blurry vision) – درد کره چشم بخصوص به هنگام حرکت چشم – کوري – دو بينی
• علائم اسکلتی عضلانی: ضعف عضلاني بخصوص نواحی انتهایی پاها  , لرزش پا , گرفتگی ماهیچه های پاها , احساس گرفتگی رگ دست , احساس سنگيني در پاها اختلالات تعادلي عضلانی , سخت شدن حس کنترل تنه هنگام راه رفتن و ایستادن
• علائم حسي ( sensation) : سوزن سوزن شدن و درد هاي سوزشي در نواحی پایینی پاها و گاهس دست ها ,  احساس برق گرفتگي به هنگام خم شدن سر روبه جلو يا عقب که علامت لرمیت یا (Lhermitte’s sign) شناخته می شود
• اختلال تعادل ( balance) : احساس گيجي و سرگيجه دوراني البته با شیوع کمتر
• اختلال در سیستم ادراری گوارشی مانند اختلال در عملکرد مثانه و روده
• خستگی مفرط
• بیشتر بخوانید

انواع ام اس کدامند ؟

انواع ام اس به سه دسته کلی تقسیم میشوند:

• عود کننده و فروکش کننده (RRMS): حدود80 تا 90 درصد افراد مبتلا به ام اس در این دسته قرار میگیرند. این افراد در برخی مواقع دچار علائم میشوند که به دوره عود معروف است. این دوره میتواند بدون هشدار قبلی باشد ولی گاهی میتواند با برخی علایم چشمی یا استرس شروع شود. در برخی موارد، این افراد در صورت دریافت اقدامات درمانی میتوانند تا سال ها بدون علامت بمانند. معمولا پس از چندین سال، در حدود دو سوم افراد مبتلا به این نوع ام اس، دچار نوع پیشرونده ثانویه میشوند.

• پیشرونده اولیه (PPMS): تقریبا بین ۱تا۲ نفر از هر ۱۰ نفر مبتلا به ام اس مربوط به این نوع هستند. در این نوع ام اس، علائم به تدریج و معمولا به طور مرتب بدتر میشوند.

• پیشرونده ثانویه (SPMS): این فرم معمولا پس از نوع عودکننده و فروکش کننده اتفاق می افتد و پس از شروع به طور منظم و تدریجی پیشرفت میکند.

شیوع ام اس در جهان چقدر است؟

در سال ۲۰۱۶ بیش از ۲ میلیون  ابتلا به ام اس در دنیا شناسایی شد. ام اس در آمریکا، اروپا و استرالیا بیشتر از کشور های آفریقای و اقیانوسیه شایع است. شیوع این بیماری در آمریکا و اروپا در حدود ۱ درصد از بزرگسالان و در کشور های در حال توسعه کمتر از ۰.۲ درصد است.  این بیماری شامل تغییرات در سیستم ایمنی بدن است و موجب تخریب سلول های مغزی میشود که سبب مشکلات حرکتی، مشکلات حسی و حتی تفکر میشود. اما خوب است بدانید در بسیاری از موارد میشود علائم بیماری را متوقف کرد.

ام اس (MS) ممکن است با چه بیماری هایی اشتباه شود؟ (تشخیص افتراقی)

• ایدز
• کمبود ویتامین B۱۲
• سکته مغزی
• یماری‌های خودایمنی/ التهابی
• اختلال طیفی نورومیلیت عصب بینایی
• آنسفالومیلیت منتشر حاد
• میلین الیگودندروسیت گلیکوپروتئین مرتبط با از‌بین‌رفتن غلاف میلین
• سندرم شوگرن
• لوپوس سیستم عصبی مرکزی
• سارکوئیدوز
• بیماری بهجت
• واسکولیت , سیفلیس و عفونت های سیستم عصبی مرکزی
• بیماری لایم
• ویروس لنفوتروپیک T انسانی (HTLV)
• کمبود مس
• بیماری میتوکندریایی
• انواع لکودیستروفی
• سندرم سوزاک

درمان های ام اس چیست؟ آیا MS درمان دارد؟

در حال حاضر هیچ درمان قطعی برای MS وجود ندارد؛ اما پزشک می‌تواند با تجویز برخی داروها روند بیماری را کند کرده، عملکرد بدن را بهبود بخشند، همچنین از حملات جلوگیری کرده یا آنها را درمان کند، علائم را کاهش دهد یا در کنترل استرس ناشی از بیماری به فرد کمک‌کند.

چه داروهایی برای بیماران ام اس (MS) موثر است؟

• تری فلومونید.
• اینترفرون بتا (آونکس، بتاسرون، ربیف)
• کوپلیمر ۱ (کوپاکسون)
• دالفام پریدین (آمپیرا)
• دی متیل فومارات (تکفیدرا)
• میتوکسانترون (نووانترون)
• ناتالیزوماب (تیزابری)
• اکلیزومب

شکایت های اصلی بیماران ام اس چیست ؟

بی‌حسی و ضعف در اندام‌ها، لرزش، مشکل در هماهنگی اندام‌ها یا راه رفتن، لکنت زبان، مورمورشدن بدن، حساسیت به گرما , مشکل در عملکرد مثانه یا روده، خستگی و مشکلات بینایی مانند دوبینی و تاری دید طولانی مدت از شکایت های اصلی این بیماران است.

اهمیت فیزیوتراپی در درمان بیماران ام اس (MS) چیست ؟

براساس مطالعات بعد از تشخیص قطعی ام اس ، فیزیوتراپی و درمان های توانبخشی می بایست در برنامه درمان بیماران مبتلا گنجانده شود.

• رفع سفتی و اسپازم (spasticity)
• ارایه ی ورزش های تخصصی برای رفع خستگی و تقویت عضلات محوری بدن
• ارایه ی برنامه های کششی برای جلوگیری از سفتی و خستگی عضلانی
• ارایه ی ورزش های کنترل حرکتی و تقویت عضلات پاها
• آموزش راه رفتن (gait training)
• استفاده از تحریکات الکتریکی برای تقویت عضلات و جلوگیری از ضعف حرکتی
• استفاده از تحریکات الکتریکی برای باز آموزی عضلات محوری بدن
• کاربرد وکیوم کامپرشن برای رفع سریع خستگی عضلات
• آموزش برنامه های حفظ تعادل و حفظ استقلال در فعالیت های روزمره ( ADL)

اثرات یوگا در بیماران ام اس (MS)

• آموزش مهارت های افزایش تمرکز بر ارگان های حرکتی بدن
• آموزش تکنیک های بهبود آرامش روانی و ریلکسیشن جسمی
• ارایه ی برنامه ی کششی عضلات اسپاستیک بدن

اثرات آب درمانی (Hydrotherapy) در بیماران ام اس (MS)

• خاصیت شناوری و رانش آب حمایت لازم را از بیمارانی به عمل می‌آورد که نمی‌توانند روی زمین سفت راه بروند
• ایجاد مقاومت ملایم در برابر حرکت که باعث تقویت عضلات محوری بدن می شود

آیا می توان از ام اس پیشگیری کرد؟

چون علت اصلی بیماری هنوز قطعی نیست برای پیشگیری از آن روش قطعی وجود ندارد اما می‌توان برای پیشگیری از این بیماری , نکات و ملاحظاتی که باعث احتمال بروز بیماری می شود را رعایت کرد

• رفع کمبود ویتامین D
• جلوگیری از اضطراب و استرس های طولانی مدت
• به کار بردن روش‌هایی که در آلزایمر استفاده می‌شودمانند پازل و جدول
• ورزش‌های ذهنی که برای ورزیدن و تقویت ذهن و مغز مفید هستند
• قطع مصرف مشروبات الکلی
• قطع سیگار

آیا شما یا اطرافیان دچار ام اس (ms) هستید و نیاز به مشاوره ی درمان توانبخشی و فیزیوتراپی دارید؟

آیا نیاز به درمان تخصصی فیزیوتراپی ام اس در کلینیک و یا بصورت فیزیوتراپی در منزل قم دارید؟ از طریق زیر با ما در تماس باشید

شماره تماس کلینیک : 02532916044

آدرس مرکز : قم , بلوار صدوقی ( زنبیل آباد) ابتدای کوچه 48

آدرس رادین در اینستاگرام : pt.mahdiseifi@