سندرم تونل کارپ( Carpal Tunnel Syndrome)
سندرم تونل کارپ (cts) شایعترین گیرافتادگی عصب (nerve entrapment) محیطی در اندام فوقانی است. شایعترین علامت آن درد و گزگز 3 انگشت خارجی دست است که میان زنان بین ۴۰ تا ۶۰ سال شایع است.
تونل کارپ دست چیست و کجاست؟
تونل کارپ ( carpal tunnel) یا سی تی فضایی محدود است که از پشت توسط استخوانهای مچ و از جلو توسط لیگامان عرضی مچ (FR) محصور شده است. عصب مدین در این ناحیه مستعد تحت فشار قرار گرفتن توسط تاندون عضلات خم کننده انگشتان (EF) است. هر عاملی که فضای تونل کارپ را کم یا سبب بزرگی محتویات این فضا شود میتواند عصب مدین را فشرده کند و منجر به ایجاد آسیب عصبی از نوع فشردگی یا کشیدگی و بروزسندروم تونل کارپ شود.
شکل ۲۱-۲: تونل کارپ
ازآنجایی که عصب مدین نسبت به کم خونی بسیار حساس است در اثر فشردگی عصب ابتدا فیبرهای میلین دار قطور درد, لامسه و حرکتی و سپس فیبرهای باریک سمپاتیک و … درگیر میشوند.
تست های تشخیصی سندروم تونل کارپ( سی تی اس) چیست ؟
- درد و بی حسی شبانه که با تکان دادن دستها و مچ تسکین می یابد
- خواب رفتگی دست
- ضعف و کوچک شدن برجستگی تنار شست و دفورمیتی دست شامپانزه بسته به شدت ممکن است وجود داشته باشد.
- مثبت شدن نتایج تست Test Phalen
- مثبت شدن علامت تینل Tinel Sign
- از بین رفتن حس تمایز دو نقطه (Two pint discrimination ) است.
- آزمونهای الکتروفیزیولوژیک هدایت عصبی (Emg-NCV ) الکترومیوگرافی برای کمک به تشخیص افتراقی استفاده می شوند.
چه عواملی باعث بروز سندرم تونل کارپ می شود؟
الف : عوامل موضعی :
- ضخیم شدگی سینویال و اسکاردار شدن غلافهای تاندونی دست
- مشاغلی که در آنها وضعیت های نامناسب و پرتکرار مچ دست وجود دارد مانند آرایشگرها , آهنگرها , نوازندگان موسیقی , خانم های خانه دار و سایر
- التهاب و تورم تاندونهای دست در نتیجه انجام حرکات تکراری فلکشن اکستنشن مچ دست
- فعالیتهای پرتکرار همراه با گرفتن (گریپ) مکرر یا طولانی
- تورم در ناحیه مچ دست به دلیل ضربه موضعی مانند ضربه به مچ یا افتادن روی مچ، با یا پوستی بدون شکستگی کاریال با دیستال رادیوس در رفتگی کاریال با استئوآرتروز و یا
ب : عوامل سیستماتیک :
- دیابت پیشرفته
- بارداری و تغییرات تغییرات هورمونی متعاقب آن
- آرتریت روماتوئید
- اسکلرودرمی و پلی میالژیا روماتیکا
مراقبت های در منزل سندروم تونل کارپ چیست ؟
- استفاده از اسپلینت : توصیه می شود که از یک اسپلینت cock up splint یا carpal tunnel splint به مدت 20 روز استفاده شود
- بی حرکتی دست : بهتر است به مدت سه هفته دست را بی حرکت کرده و از کارهای پرفشار دست جلوگیری شود
- پماد درمانی : پماد های حاوی پیروکسیکام یا ژل های ضددرد را به مدت 3 هفته و دوبار در روز در موضع استفاده کنید
- گرما : استفاده از گرما اثر ارام بخشی و تسکین درد دارد
- پرهیز از آب سرد : سرما باعث تشدید علائم و درد شبانه می گردد
درمان دارویی سندروم تونل کارپ چیست؟
- میتوان از تزریق استروئید ا مانند بتامتازون
- مصرف داروهای NSAIDs مانند ملوکسیکام و سلکسیب برای کاهش درد التهاب و آدم
- داروهای ضد درد عصبی مانند پرگابالین و گاباپنتین
- داروهای شل کننده عضلانی مرکزی مانند باکلوفن
چرا فیزیوتراپی در سندروم تونل کارپ پراهمیت است ؟
اولین قدم برای درمان سندروم تونل کارپ انجام درمان فیزیوتراپی تخصصی است. در بیماران با نشانه های خفیف تا متوسط درمان غیرجراحی فیزیوتراپی برای کاهش یا حذف عوامل خطر انجام می شوند. اینجا بیشتر بخوانید
- تحریکات الکتریکی : با استفاده از تحریکات الکتریکی می توان به سرعت التهاب و تورم فضای کارپ را از بین برد
- لیزرپرتوان : با تاباندن فوتون های لیزر به کانال کارپ , دوره ی التهاب به سرعت کاهش پیدا کرده و تورم کاسته می شود
- درمانهای دستی : تاکید این روش بر آزادسازی عصب , رفع گیرافتادگی می باشد
- تمرین درمانی : تاکید تمرین درمانی بر تقویت عضلات دست و مچ دست , آزاد سازی عصب و بهبود حرکت دست می باشد.
- سایر …
چه موقعی جراحی سندروم تونل کارپ انجام می شود ؟
جراحی در مواردی که درمان محافظه کارانه مانند ترکیب دارودرمانی و فیزیوتراپی نشانه های عصبی را درمان نکند یا نشانه های عصبی تشدید شوند و نشانه های ماندگار بی حسی ،ضعف ،درد کاهش استفاده فانکشنال از دست انجام میشود جراحی Decompression انجام می شود .
جراحی تونل کارپ (cts) چطوری انجام میشود؟
این جراحی شامل جدا کردن لیگامان عرضی (Transverse carpal ligament) به منظور افزایش حجم تونل کارپ و کاهش فشار بر روی عصب مدین میباشد. همچنین بافت اسکار باقی مانده نیز بریده و خارج می شود. جراحی ممکن است به روش آزادسازی باز تونل کارپ یا روش آندوسکوپی انجام شود.
